Op 1 januari 2003 is het erfrecht ingrijpend gewijzigd. De wet geeft U thans meer ruimte om zelf te bepalen hoe Uw nalatenschap vererft. De deskundige bij uitstek is Uw notaris. Notaris P.H. Greving doet een boekje open over enkele ‘misstanden’.
‘Een testament is toch niet meer nodig want de wet beschermt mijn partner’
Een veel voorkomend misverstand is dat het door het nieuwe erfrecht niet meer nodig is een testament op te laten stellen. De belangrijkste wijziging van de wet is inderdaad dat gehuwden en geregistreerde partners met kinderen verzorgd achterblijven. Daarmee is echter niet alles gezegd. Voor niet gehuwde partners geldt deze bescherming namelijk niet. Daarnaast zijn er verschillende redenen voor gehuwden en geregistreerde partners om af te wijken van de wet, onder meer om belasting te besparen. Een andere belangrijke reden is te voorkomen dat de kinderen, bijvoorbeeld bij hertrouwen, aanspraak kunnen maken op bezittingen van de nalatenschap (‘wilsrechten’)
‘Kinderen kunnen geen praatjes meer maken’
Onder de oude wet konden kinderen niet worden onterfd. Onder de nieuwe wet wel: zij worden dan geen erfgenaam. Toch kan niet worden voorgekomen dat kinderen aanspraak maken op een deel van Uw nalatenschap. Dit is een bedrag in geld ter grootte van de helft van hun normale erfdeel. Voor gehuwden en geregistreerde partners geldt dat de kinderen dat bedrag in principe niet kunnen opeisen zolang de langstlevende partner leeft. Voor andere partners geldt dit echter alleen als dit in een testament is bepaald én er een notarieel samenlevingscontract is. Voor ‘samenwoners’ met kinderen is tegenwoordig dus zowel testament als een samenlevingscontract een must.
‘De partner van mijn kinderen is geen familie en erft dus toch niets’
Indien Uw kind van U erft én het kind in gemeenschap van goederen is getrouwd of als partner geregistreerd, dan erft diens partner indirect mee. Wat is geërfd, valt dan immers in de gemeenschap van goederen. In een testament kan dit worden voorkomen door het opnemen van een speciale clausule.
‘Mijn familie is mijn erfgenaam dus dat zit wel goed’
Als U geen partner en kinderen heeft, zijn Uw naaste bloedverwanten Uw erfgenaam. Dit kunnen Uw ouders en broers en zusters zijn. Soms zijn Uw naaste familieleden een aantal ooms en tantes en/of neven en nichten. Dat kan soms best een grote groep zijn. De wet bepaalt dat in beginsel de kinderen van vooroverleden erfgenamen in hun plaats erven. Wilt U wel dat zij (allemaal) erven? Als er veel erfgenamen zijn, is het voor de afwikkeling van de nalatenschap bovendien van belang dat er een executeur of bewindvoerder wordt benoemd die de juiste bevoegdheden krijgt om de nalatenschap te kunnen afwikkelen. Hiervoor is een testament vereist.
Het maken van een testament is soms best een zwaar onderwerp. Wilt U zeker weten dat het zo is geregeld zoals U het hebben wil, dan is het toch verstandig hier eens goed over na te denken. De notaris staat U met ‘raad en daad’ terzijde.
Notaris Greving Uw notaris!
Op 1 januari 2003 is het nieuw erfrecht van kracht geworden. De belangrijkste verandering is dat de weduwe of weduwnaar financieel beter verzorgd achterblijft en de rechten van kinderen aan banden zijn gelegd. De weduwe of weduwnaar krijgt de beschikking over alle bezittingen van de overleden echtgenoot, terwijl de kinderen een geldvordering krijgen. Een andere belangrijke verandering vormen de wilsrechten voor de kinderen. Zij kunnen in een aantal gevallen goederen uit de nalatenschap van de overleden ouder toch in eigendom krijgen.
Het werd zo langzamerhand tijd voor wijzigingen, want ons huidige erfrecht ontstond in 1838, toen Napoleon nog maar net uit ons land was. Tot 1923 waren alleen bloedverwanten erfgenamen. En omdat de echtgenoot geen bloedverwant was, kreeg hij of zij niets. Sinds 1923 is ook de echtgenoot erfgenaam. Toch ontstonden er regelmatig probleemsituaties. In het oude erfrecht konden kinderen hun erfdeel direct opeisen. Soms moest de weduwe of weduwnaar zelfs goederen verkopen om de kinderen hun deel te kunnen geven. Veel mensen lieten daarom een testament opmaken. Daarin werd vastgelegd dat de kinderen hun erfdeel pas in handen kregen wanneer de andere ouder ook overleed. Dit is het meest gemaakte testament in Nederland. De nieuwe regels in de wet komen daarmee overeen. De langstlevende echtgenoot krijgt alle bezittingen van zijn of haar overleden echtgenoot in eigendom en mag ermee doen of laten wat hij of zij wil. De kinderen krijgen een geldvordering op de langstlevende echtgenoot ter waarde van hun erfdeel. Voor geregistreerde partners gelden dezelfde regels als voor gehuwden. Dit is het wettelijk erfrecht. Om hiervan af te wijken, moet een testament opgesteld worden.
Voorbeeld wettelijk erfrecht
Een voorbeeld is het gezin Joosten met vader Karel, moeder Christa en hun twee volwassen kinderen Johan en Kim. Karel overlijdt; hij heeft geen testament. Het wettelijk erfrecht is dus van toepassing. Omdat Karel en Christa in gemeenschap van goederen zijn getrouwd, is de helft van de gezamenlijke bezittingen van Christa. De andere helft was van Karel en vormt zijn nalatenschap. Christa, Johan en Kim hebben el recht op 1/3 deel hiervan. Onder het oude erfrecht konden Johan en Kim hun erfdeel meteen opeisen. Vanaf 1 januari 2003 kan dat niet meer. Johan en Kim krijgen een geldvordering op Christa ter waarde van 1/3 van de nalatenschap van Karel. Het is Christa die alle bezittingen in eigendom krijgt. Pas wanneer zij ook is overleden, kunnen Johan en Kim hun erfdeel in handen krijgen.
Wie erft wat?
Bij de verdeling van de nalatenschap komen als eersten de echtgenoot en kinderen in aanmerking. Als de overledene geen echtgenoot en/of kinderen heeft, gaat de nalatenschap naar andere familieleden volgens een in de wet vastgestelde volgorde. Deze is gebaseerd op de mate van bloedverwantschap. Overigens maakt de wet geen onderscheid tussen echtgenoten en geregistreerde partners. Wat geldt voor de echtgenoot in het erfrecht, geldt dus ook voor de geregistreerde partner. Dit is nadrukkelijk niet het geval voor mensen die samenwonen, ook al hebben ze een notarieel samenlevingscontract. Samenwoners zijn volgens het wettelijk erfrecht geen erfgenamen van elkaar. Om dat te worden, moeten zij een testament laten opmaken.
Wilt U meer informatie over advies hoe het bij U geregeld is of geregeld kan worden? Ga dan naar notaris Greving.
Notaris Greving Uw notaris!
Als een persoon is overleden vragen instanties vaak om een verklaring van erfrecht.
Wat is dat?
Een verklaring van erfrecht is een verklaring van de notaris, waaruit blijkt wie de erfgenamen van de overledene zijn.
Vaak begrijpen cliënten niet waarom een verklaring van erfrecht nodig is. Het is echter voor bijvoorbeeld banken erg belangrijk om te zien wie er over de bankrekeningen kan beschikken. Dat blijkt uit de verklaring van erfrecht. Per 1 januari 2003 is wettelijk geregeld dat de langstlevende partner over de bankrekeningen kan beschikken. Immers: de langstlevende partner verkrijgt alle goederen van de nalatenschap. De kinderen kunnen hun erfdeel niet meer direct opeisen. Zij komen bij het overlijden van één van hun ouders als het ware in de wachtkamer te zitten. De kinderen ontvangen een vordering ter grootte van hun erfdeel op de langstlevende echtgenoot.
Sinds de nieuwe wet van 1 januari 2003 is de betekenis van de verklaring van erfrecht toegenomen. Er gelden nu veel termijnen die belangrijk zijn voor de status van de nalatenschap. Eén van die termijnen is de zogenaamde 'driemaandstermijn'. De langstlevende partner moet binnen drie maanden verklaren dat hij/zij de wettelijke verdeling accepteert, of indien de langstlevende partner de wettelijke verdeling ongedaan wil maken moet hij/zij dat ook binnen drie maanden na het overlijden verklaren. Voor het ongedaan maken van de wettelijke verdeling is een notariële akte nodig. In de verklaring van erfrecht wordt notarieel geconstateerd dat de langstlevende gekozen heeft voor de wettelijke verdeling. Voor cliënten is het dus belangrijk te weten dat zij (indien er geen testament aanwezig is) binnen drie maanden na het overlijden voor een verklaring van erfrecht bij de notaris geweest moeten zijn. Zo blijft men binnen de wettelijke termijnen en wordt de afwikkeling van de nalatenschap goed geregeld.
Notaris Greving heeft alle kennis in huis over erfenissen. Hij adviseert U ook deskundig indien U een testament wilt opstellen, en samen kunt U Uw erfenis regelen zoals U het wenst.
Maak een afspraak voor meer informatie.
Notaris Greving...Uw notaris voor de puntjes op de i.
De kern van de wet (vanaf 1 januari 2003) is de bescherming van de langstlevende echtgenoot. De regeling houdt in dat de langstlevende partner beschermd wordt tegen aanspraken van kinderen. Hun erfdeel kunnen zij niet meer direct opeisen, in plaats daarvan ontvangen zij een vordering op de langstlevende echtgenoot. De langstlevende kan het vermogen aanwenden naar eigen goeddunken.
Maar dat wil niet zeggen dat een testament nu niet meer nodig is. Er zijn veel bepalingen die juist in een testament vastgelegd moeten worden, zodat de noodzaak van een testament nog altijd geldt.
Bijvoorbeeld het aanstellen van een voogd. Een voogd zorgt voor de opvoeding van minderjarige kinderen als beide ouders overleden zijn.
Een ander voorbeeld is de uitsluitingsclausule. Ouders kunnen bepalen dat partners van hun kinderen worden uitgesloten van het familiekapitaal als de relatie van hun kind eindigt in een scheiding.
Een ander bijzonder punt is de gelijke positie van stiefkinderen en eigen kinderen. In het testament kan geregeld worden dat stiefkinderen dezelfde rechten hebben als eigen kinderen.
Het erfrecht is een kapstok en géén pakket op maat. Om dat pakket op maat te krijgen is een gesprek nodig met notaris Greving.
Notaris Greving nodigt U graag uit voor een gesprek.
Bel 076-5014700 om een afspraak te maken met Notaris Greving, Uw notaris.
Wat is een executeur?
Een executeur wordt benoemd in een testament en heeft tot taak de nalatenschap af te wikkelen.
Het erfrecht geeft een uitgebreide regeling ten aanzien van de bevoegdheden en plichten van de executeur. Hij/zij zal de begrafenis of crematie moeten regelen, maar ook schulden moeten betalen, vorderingen innen of de huur opzeggen. Ook is het mogelijk om de executeur de verdeling van de nalatenschap te laten regelen.
Een executeur hoeft zijn taken niet voor niets uit te voeren. Bij wet is geregeld dat aan de executeur een beloning toekomt van 1% van het vermogen op de dag van overlijden. In een testament kunt U daarvan afwijken.
Wilt U meer weten voordat U een executeur benoemt in Uw testament, of wilt U meer inlichtingen voordat U zelf benoemd wordt tot executeur?
Bij notaris Greving kunt U altijd terecht.
Maak eens een afspraak met Uw notaris en al uw vragen worden beantwoord.
Notaris Greving, Uw notaris.
Door bij leven al vermogen te schenken aan Uw kinderen kunt U een aanzienlijke besparing van successierecht bereiken.
Het geschonken vermogen maakt geen deel meer uit van de nalatenschap. Door de schenkingen over meerdere jaren te spreiden kunt U optimaal gebruik maken van de vrijstellingen voor het schenkingsrecht en kunt U het progressieve successierecht (zowel de omvang van de verkrijging als de mate van verwantschap zijn bepalend voor de hoogte van het tarief) maximaal drukken.
Een ander voordeel van het doen van schenkingen is dat de eventuele waardegroei van het geschonken vermogen niet meer met successierecht belast wordt en belastingvrij door de kinderen wordt verkregen.
Voorbeeld:
Mevrouw Ter Braak heeft een vermogen van circa 1.000.000 Euro en zij heeft 2 kinderen.
Indien mevrouw Ter Braak bij leven gedurende een periode van vijf jaar elk jaar aan haar kinderen 50.000 euro schenkt dan is over deze schenkingen in het totaal per kind ongeveer 16.000 euro schenkingsrecht verschuldigd.
De geschonken bedragen verminderen de nalatenschap van mevrouw Ter Braak tot 500.000 euro. De kinderen erven ieder 250.000 euro. Hiervoor is door de kinderen ongeveer 36.000 euro successierecht verschuldigd.
Totaal is per kind aan belasting verschuldigd: 16.000 schenkingsrecht + 36.000 successierecht = 52.000 euro.
Zonder de schenkingen zou per kind 90.000 euro successierecht verschuldigd zijn geweest. Door de schenkingen is het belastingbedrag gereduceerd tot 52.000 euro.
De belastingbesparing bedraagt per kind (ongeveer)
90.000 minus 52.000 = 38.000 euro.
Wilt U meer weten, hoe de situatie in Uw geval is?
Maak een afspraak met notaris Greving.